Volta - koń, konie, jeździectwo, jazda konna
koń, konie, jeździec, jeździectwo, jazda konna

koń, konie, jazda konna, jeździectwo, portal jeździecki, jazdy konne

szukaj:
Menu głównekonie
konie
konie
Działy
konie
konie
Końskie motto: konie
konie
konie
Najczęściej czytane
konie
konie
koń, konie

Artykuły > Hodowla i chów koni > Anatomia narządów płciowych ogiera.
konny, końskie
Anatomia narządów płciowych ogiera.




Budowa narządów płciowych ogiera


Moszna: jest uwypukleniem ściany jamy brzusznej, składa się ze skąpo owłosionej skóry i zrośniętej z nią błony kurczliwej, która tworzy także przegrodę moszny, dzielącą jamę moszny na część prawą i lewą. U ogiera moszna zawieszona jest pomiędzy udami, pod kośćmi łonowymi. Mieszczą się w niej jądra z najądrzami oraz powrózek nasienny, który przez kanał pachwinowy wchodzi do jamy brzusznej. W mosznie panuje temperatura o 3-5°C niższa niż w jamie brzusznej, co jest niezbędne do prawidłowej czynności jąder. W rozwoju osobniczym jądra za pomocą jądrowodu przyczepiają się do wyrostka pochwowego otrzewnej i wraz z nim opuszczają do moszny, co nazywa się zstępowaniem jąder.


Mięsień dźwigacz jądra zewnętrzny: mięsień poprzecznie prążkowany będący odgałęzieniem mięśnia skośnego wewnętrznego brzucha. Ułożony jest na bocznej powierzchni powięzi nasiennej wewnętrznej i ściśle z nią zrośnięty. Od moszny oddzielony jest powięzią mięśnia dźwigacza jądra, dzięki czemu jest z nią luźno zespolony. Jego zadaniem jest podciąganie jąder w kierunku jamy brzusznej.

Przekrój przez mosznę ogiera


Osłonka pochwowa: ogranicza jamę pochwową i składa się z dwóch blaszek: ściennej i trzewnej. Blaszka ścienna stanowi przedłużenie (poprzez kanał pochwowy) otrzewnej ściennej. Jest zrośnięta z powięzią nasienną wewnętrzną i wraz z nią ogranicza jamę pochwową. Wzdłuż tylnej krawędzi moszny przechodzi na jądro, najądrze i powrózek nasienny tworząc krezkę jądra i dalej jako osłonka surowiczą jądra i najądrza, czyli blaszka trzewna osłonki pochwowej stanowi przedłużenie otrzewnej trzewnej.

Jądro to gruczoł płciowy, w którym powstają plemniki oraz gruczoł wydzielania wewnętrznego, umieszczony w mosznie i podwieszony na powrózku nasiennym. Ułożenie jąder u ogiera jest poziome, wyjątkowo spotyka się ułożenie skośne czy pionowe któregoś jądra. Kształt jądra jest elipsoidalny, z dwoma biegunami: głowowym i ogonowym, dwoma brzegami: najądrowym i wolnym i dwiema powierzchniami: boczną i przyśrodkową. Na końcu głowowym znajduje się głowa najądrza, tu też wnikają naczynia i nerwy powrózka nasiennego. Na końcu ogonowym leży ogon najądrza z którego wychodzi nasieniowód. Na brzegu najądrowym przyczepia się krezka jądra i tu leży trzon najądrza. Od zewnątrz jądra pokryte są blaszką trzewną osłonki pochwowej, która przechodzi dalej na najądrze i krezkę jądra. Pod blaszką trzewną leży łącznotkankowa błona biaława, która wchodząc od strony końca głowowego do wnętrza jądra układa się wzdłuż jego osi długiej tworząc śródjądrze i przegródki jądra, które dzielą jądro na wiele komór. Błona biaława, śródjądrze i przegródki tworzą zrąb jądra, pomiędzy nim leży miąższ jądra podzielony na płaciki, złożony z cewek nasiennych krętych i komórek śródmiąższowych, czyli tzw. gruczołu śródmiąższowego będącego gruczołem dokrewnym. Prawidłowo rozwinięte jądra dorosłego ogiera ważą ok. 400-450 g, wahania występują w zależności od wieku, sezonu i rasy. Średnia wielkość jąder ogiera to: długość 10 cm, szerokość 7 cm i grubość 5 cm. Jądra otoczone błona białawą leżą luźno w jamie moszny, dzięki czemu mogą być przesuwane bliżej tułowia lub opuszczane. Stanowi to jeden z elementów termoregulacji jąder. Wszelkie zmiany zapalne jąder, najądrzy czy moszny mogą prowadzić do unieruchomienia jąder i w rezultacie do zaburzenia regulacji ich ciepłoty. W termoregulacji bierze także udział powrózek nasienny ze splotem wiciowatym, w którego skład wchodzą żyły odprowadzające krew z jądra i najądrza, które oplatają się ze sobą i z tętnicami doprowadzającymi krew - dzięki temu krew dopływająca oddaje część swojego ciepła chłodniejszej krwi odpływającej z jąder, co skutkuje obniżeniem temperatury w mosznie.


Budowa jądra ogiera


Najądrze to część dróg wyprowadzających komórki płciowe poprzez falowe skurcze mięśniówki. Wydzielina nasieniowodu odżywia komórki płciowe i powoduje ich nieruchliwość. Najądrze złożone jest z głowy, trzonu i ogona przechodzącego w nasieniowód. Głowa najądrza zbudowana jest z przewodzików odprowadzających uchodzących do przewodu najądrza, który, u ogiera osiągając długość około 80 m, tworzy zawiły układ kształtujący trzon i ogon najądrza. Na wysokości ogona najądrza przewód ten zakręca w kierunku głowowego końca jądra i przechodzi w nasieniowód. Ogon najądrza połączony jest z jądrem więzadłem właściwym jądra a z blaszką ścienną osłonki pochwowej więzadłem ogona najądrza, które jest przecinane podczas kastracji. Średni ciężar głowy najądrza u ogierów dojrzałych płciowo wynosi 27 g, u ogierków niedojrzałych - 3 g. W najądrzach, głównie w trzonach, następuje dojrzewanie plemników w trakcie trwającego około 5 dni przesuwania. W trakcie przesuwania do plemników dołączają wydzieliny komórek nabłonkowych wyścielających przewodziki najądrza, które mają ogromne znaczenie dla dojrzewania i przeżywalności plemników. Ogon najądrza służy głównie jako magazyn dojrzałych plemników, jego pojemność sięga około 7-10 dni napływającej produkcji. Nadmiar plemników jest usuwany z moczem. Przy stałej, ulegającej niewielkim wahaniom, produkcji plemników zabezpiecza to istnienie pewnej rezerwy plemników gotowych do zapłodnienia i przeciwdziała zaleganiu starych, niezdolnych już do zapłodnienia.

Nasieniowód jest dalszą po najądrzu częścią dróg wyprowadzających. Jego długość wynosi około 35 cm. Odgrywa on rolę w mechanizmie ejakulacji i przesuwaniu plemników do dalszej części narządu rozrodczego. Jako część powrózka nasiennego nasieniowód przechodzi przez kanał pachwinowy do jamy brzusznej i łączy się z przewodem wydalającym gruczołu pęcherzykowego tworząc przewód wytryskowy. Obydwa przewody wytryskowe uchodzą na wzgórku nasiennym do cewki moczowej. W końcowym odcinku nasieniowód tworzy bańkę nasieniowodu, w której ścianie, o najlepiej wśród zwierząt gospodarskich rozwiniętej mięśniówce, występują gruczoły cewkowe rozgałęzione. Wzgórek nasienny w czasie pobudzenia płciowego pęcznieje dzięki napływającej krwi i zamyka światło cewki, dzięki czemu nasienie nie przedostaje się w kierunku pęcherza moczowego ani mocz nie zanieczyszcza ejakulatu, choć takie zaburzenia są znane.

Cewka moczowa, służąca do wyprowadzania moczu i nasienia, dzieli się na część miedniczną, z którą związane są gruczoły płciowe dodatkowe i której światło w okolicy łuku kulszowego znacznie się zmniejsza tworząc cieśń cewki, oraz cześć gąbczastą ułożoną w prąciu. Cewka kończy się wyrostkiem cewki na przednim końcu żołędzi prącia. Ściana cewki zbudowana jest z błony śluzowej, warstwy naczyniowej z ciał jamistych, warstwy gruczołowej oraz mięśniówki gładkiej i prążkowanej, która spełnia rolę w wypychaniu nasienia w następstwie skurczów pulsacyjnych podczas ejakulacji.

Gruczoły płciowe dodatkowe:

- gruczoł pęcherzykowy ma wielkość 12-15 cm, ułożony jest bocznie od bańki nasieniowodu, jego przewód wydalający łączy się z nasieniowodem tworząc wspólny przewód wytryskowy uchodzący do cewki moczowej na wzgórku nasiennym

- gruczoł krokowy (prostata): u ogiera występują dwa trójkątne płaty części skupionej połączone w części grzbietowej węziną i obejmujące początkową część cewki moczowej.

- gruczoł opuszkowo-cewkowy leży z tyłu części miednicznej cewki przykryty przez mięsień opuszkowo-gruczołowy i osiąga długość około 4 cm


Prącie ogiera we wzwodzie


Prącie ogiera ma charakter naczyniowy - w czasie pobudzenia płciowego uzyskuje wymaganą sztywność dzięki dopływowi znacznej ilości krwi, którą system zastawek zatrzymuje w ciele gąbczastym. W trakcie wzwodu prącie osiąga rozmiary 50-100 cm w zależności od rasy. Zbudowane jest z parzystego ciała jamistego, ciała gąbczastego i części gąbczastej cewki moczowej ułożonej w dolnej części prącia. Ciało jamiste zbudowane jest z błony białawej, odchodzących od niej przegród i jamek. Wzdłuż prącia występuje przegroda prącia dzieląca ciało jamiste na część prawą i lewą. Jamki pomiędzy beleczkami w czasie pobudzenia płciowego wypełniają się krwią i prącie ulega wzwodowi. Prącie dzieli się na nasadę, trzon i żołądź. Nasadę stanowią odnogi ciała jamistego okryte mięśniem kulszowo-jamistym, który uciskając na żyły odprowadzające krew z prącia utrzymuje jego wzwód. Odnogi te łączą się w nieparzysty trzon prącia, który jest spłaszczony bocznie a w dalszej części przybiera kształt walcowaty. Nasada i trzon prącia są ukryte w skórze tułowia. Przednio od trzonu leży żołądź prącia okryta napletkiem. Prącie ogiera jest nieco spłaszczone bocznie, na grzbiecie przebiega bruzda grzbietowa z naczyniami, na dolnej stronie zaś - bruzda cewkowa z cewką moczową. Koniec wolny żołędzi, oddzielony od trzonu szyjką, jest zgrubiały przybierając postać korony żołędzi, której średnica podczas wzwodu sięga 12-15 cm. Na przedniej części żołędzi znajduje się zewnętrzne ujście cewki moczowo-płciowej a wokół niego - wgłębienie zwane dołem żołędzi. Tu często bytują drobnoustroje i z niego powinno się pobierać materiał do badań bakteriologicznych.

Napletek ogiera zbudowany jest z dwóch fałdów skórnych. Fałd zewnętrzny złożony jest z blaszki zewnętrznej, pokrytej skąpo owłosioną skórą, która na wysokości ujścia napletkowego zawija się i porzechodzi w blaszkę wewnętrzną. Fałd wewnętrzny (napletkowy) dzieli jamę napletkową na dwie części a następnie zawija się na żołądź prącia. Miejsce przejścia blaszki zewnętrznej w wewnętrzną fałdu napletkowego tworzy pierścień napletkowy. Fałdy napletka w trakcie wzwodu ulegają wyprostowaniu. Napletek naciągany jest na żołądź w czasie skurczu mięśnia napletkowego przedniego, zaś żołądź prącia wciągana jest do jamy napletkowej przez mięsień cofacz prącia biegnący po dolnej ścianie prącia aż do żołędzi.


Budowa napletka ogiera
konny, jezdziecki, koński
komentarz[4] | drukuj

Copyright (C) Volta 2008
koń, konie, jazda konna, jeździectwo - KONIEczny portal jeździecki

Volta nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi użytkowników.

VOLTA - koń, konie, jazda konna, jeździectwo - KONIEczny portal jeździecki [Tue, 16 Dec 2014 21:54:07 +0100] 0.081 s